Sáu khái niệm giúp tính lương theo giờ, theo ngày và theo tháng đúng quy định: mức lương tối thiểu, cách quy đổi và kiểm tra. Bấm vào từng ô để lật và xem giải thích.
Ba việc cần thống nhất trước khi tính lương theo thời gian.
Theo giờ, theo ngày hoặc theo tháng: mỗi cách phù hợp một loại công việc.
Là gì
Lương theo thời gian có ba dạng thường gặp: theo giờ (lao động bán thời gian, ca linh hoạt), theo ngày công (lao động thời vụ) và theo tháng (lao động chính thức). Hình thức trả phải được ghi rõ trong hợp đồng.
Cách làm
- Chọn hình thức theo bản chất công việc và loại hợp đồng.
- Ghi đơn giá giờ, ngày hoặc tháng trong hợp đồng.
- Thông báo cách tính cho người lao động khi tuyển.
Lưu ý
Đổi hình thức trả lương giữa chừng mà không có thỏa thuận bằng văn bản dễ gây tranh chấp.
Lương theo giờ hay ngày không được thấp hơn mức tối thiểu theo vùng.
Là gì
Lương tối thiểu vùng là mức sàn do Nhà nước quy định theo vùng. Khi quy đổi lương tháng sang giờ hoặc ngày, kết quả không được thấp hơn mức sàn tương ứng. Mức cụ thể cần đối chiếu văn bản hiện hành.
Cách làm
- Xác định vùng của nơi làm việc.
- Quy đổi đơn giá giờ và ngày từ mức lương đã thỏa thuận.
- Kiểm tra mức quy đổi so với mức tối thiểu vùng mỗi khi có thay đổi.
Lưu ý
Mức tối thiểu được điều chỉnh theo thời gian. Hãy đối chiếu văn bản mới nhất trước khi tính.
Lấy lương tháng chia cho số ngày hoặc số giờ chuẩn để có đơn giá.
Là gì
Quy đổi lương tháng sang đơn giá ngày hoặc giờ là lấy lương chia cho số ngày công chuẩn hoặc số giờ chuẩn. Số ngày công chuẩn do doanh nghiệp quy định và nên ghi trong nội quy hoặc hợp đồng.
Cách làm
- Chọn một cách tính ngày công chuẩn và dùng thống nhất.
- Ghi công thức quy đổi vào hồ sơ lương.
- Kiểm tra lại khi số ngày trong tháng thay đổi.
Lưu ý
Mỗi tháng đổi cách chia là nguồn tranh chấp. Chọn một cách và giữ nguyên trong năm.
Ba việc giúp lương đúng từng người và có thể giải trình.
Lương giờ nhân với số giờ đã ghi nhận, không làm tròn tùy tiện.
Là gì
Lương theo giờ bằng đơn giá giờ nhân với số giờ thực tế đã ghi nhận. Quy tắc làm tròn (ví dụ theo phút hoặc theo nửa giờ) cần thống nhất và công bố trước.
Cách làm
- Lập quy tắc làm tròn và ghi trong nội quy.
- Áp dụng quy tắc cho mọi người như nhau.
- Kiểm tra mẫu vài người bằng tính tay.
Lưu ý
Làm tròn luôn lên hoặc luôn xuống một cách tùy tiện thiệt cho một bên. Nên công bằng hai chiều.
Ngày lễ, nghỉ có lương được tính riêng, không trộn vào công thường.
Là gì
Trong kỳ lương theo ngày hoặc giờ, ngày lễ và ngày nghỉ có hưởng lương cần được tách khỏi công làm việc. Điều 98 Bộ luật Lao động 2019 quy định cách tính tiền lương làm việc vào ngày lễ, tết khi có làm việc.
Cách làm
- Đánh dấu ngày lễ trong lịch làm việc.
- Tính lương ngày lễ có hưởng lương theo quy định.
- Đối chiếu với bảng lương từng kỳ có lễ.
Lưu ý
Cách tính ngày lễ cần đối chiếu Điều 98 và văn bản hiện hành trước khi áp dụng.
Chọn mẫu người để tính tay, so với phần mềm, và giải trình chênh lệch.
Là gì
Kiểm tra mẫu là chọn vài người bất kỳ và tính lương bằng tay theo công thức, rồi so với kết quả phần mềm. Nếu lệch, cần tìm nguyên nhân trước khi chốt.
Cách làm
- Chọn mẫu khoảng 5% số người mỗi kỳ, có cả người lương cao và thấp.
- Tính tay theo công thức đã công bố.
- Ghi lại chênh lệch và nguyên nhân đã sửa.
Lưu ý
Kiểm tra mẫu chỉ có giá trị khi người kiểm tra không phải người đã tính lương.